همین حالا تماس بگیرید (مشاوره رایگان)
چنانچه
زن به مجرد عقد مالک مهریه می شود می
تواند آن را از شوهر مطالبه کنند و در صورت امتناع زوج می تواند با مراجعه به
دادگاه و طرق قانونی حق خود را دریافت نماید.
زن
حق دارد تا قبل از دریافت مهریه از تمکین و زناشویی ممانعت نماید چنین حقی در
اصطلاح حقوقی( حق حبس)
نامیده می شود.
در ماده 1085 قانون مدنی چنین آمده است:
« زن
می تواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفاء وظایفی که در مقابل
شوهر دارد امتناع کند مشروط براین که مهر او حلال باشد و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهد
بود.»
در
ماده 1086 نیز تصریح شده است:
« اگر
زن قبل از اخذ مهر به اختیار خود به ایفاء وظایفی که در مقابل
شوهر دارد قیام نموده، دیگر نمی تواند از حکم ماده قبل استفاده کند معذلک حقی که
برای مطالبه مهر دارد ساقط نخواهد شد.»
طبق قول مشهوراگر زنی از(حق حبس)
برای گرفتن مهراستفاده نکند و از شوهر خود تمکین کند حق حبس او
ساقط می گردد.
امام
خمینی (ره) نیز نظر مشابهی داشته و می نویسد:
زن حق دارد شوهر را از تمکین و تسلیم خود باز دارد،
تا اینکه مهر را نقدی دریافت نماید توانمندی یا تنگدستی
تفاوتی در حکم ایجاد نمی کند در صورتی که همه مهر مدت دار باشد یا بعضی از آن مدت دار باشد ولی
مقداری از آن را دریافت کرده باشد حق ندارد شوهرش را باز دارد.
در مقابل گروهی ماده 1086 را
نپذیرفته و بیان می دارند که:
هرگاه
زن قبل از گرفتن مهر خود تمکین نموده می توان سپس امتناع از آن نماید تا مهر خود را دریافت کند.
آیت الله
بروجردی نیز از طرفداران این نظریه بوده و معتقدند:
زن
پس از اولین نزدیکی هم می تواند از حق حبس استفاده
نماید. گرچه برخی از علماء استفاده از
این حق را فقط تا قبل از اولین نزدیکی ذکر نموده اند ولی ملازمه ندارد زیرا
همبسترشدن گذشتن از حق محسوب نمی گردد که بعد از آن بگوئیم( حق) ساقط می شود.
به نظر نگارنده نیز قول دوم منطقی تر به نظر می رسند
زیرا« حق حبس»
برای حمایت از حق زن پیش بینی شده است و اگر به این سادگی ساقط شود در حق زن ظلم
محسوب می شود.
لازم به ذکر است در صورت فوت همسر(مرد) زوجه می
تواند علیه ورثه زوج(در صورت فوت زوجه وراث او) به استناد بند 6 ماده
4 قانون حمایت از خانواده مصوب 1391/12/1 در
دادگاه خانواده دعوی مطالبه مهریه مطرح نمایند.
مشاوره تخصصی با وکیل طلاق و وکیل خانواده
همین حالا تماس بگیرید (مشاوره رایگان)
همچنانکه
ماده 1078 ق.م بیان می دارد:
هر چیزی را که مالیت داشته و قابل تملک نیز باشد می
توان مهر قرار داد، بنابراین
تعیین مهریه یک توافق مالی بین زوجین است پس چیزی که
بعنوان مهریه تعیین می شود باید ارزش مالی داشته باشد به
نحوی که عرف آن را دارای ارزش بداند.
بعنوان مثال: یک دانه گندم یا یک قطره آب و چیزهایی
از این قبیل دارای ارزش مالی نیست. علاوه بر این مهریه باید قابل تملک نیز باشد بنابراین قراردادن
چیزهایی مثل مسکرات که استفاده از آنها شرعاً حرام بوده و مسلمان نمی تواند مالک
آنها شود و همچنین قراردادن موقوفات به دلیل غیرقابل نقل و انتقال بودن آن بعنوان مهریه خلاف قانون است.
با توجه به تعاریف موجود ازمال، اموری که به صورت
عین، منفعت، حقوق مالی یا اشکال دیگر باشند را می تواند به نفع زن بعهد بگیرد.
یااینکه علم، فن یا چیزی را به وی آموزش دهد.
چرا که این امور مستلزم صرف هزینه بوده و به گونه ای
جنبه مالی دارد.
برای تعیین مهریه محدودیتی وجود ندارد و میزان آن بسته به
توافق طرفین است ولی طبق ماده 1078 قانون مدنی نباید آنقدر کم باشند که ارزش مالی آن از
بین برود
برای مطالعه کامل در این زمینه به این صفحه مراجعه نمائید
همین حالا تماس بگیرید (مشاوره رایگان)
سبب مالکیت مهریه عقد است ولی تمام آن در مالکیت زن
مستقر نمی گردد و نیمی از مهر ملک متزلزل زن می باشد که براثر عوامل ذیل استقرار
می یابد:
1- نزدیکی:
مهر به سبب زناشوئی استقرار می یابد و فقها
اجماع دارند که وقوع نزدیکی از عوامل استقرار مهر می باشد.
در تحریر الوسیله مطلق و طی عامل استقرار مهر
یبان شده است.
« ادخول الذی یستقر به تمام
المهر هواالمطلق الوط، ولودبراً....»
2- فوت زوج یا زوجه:
چنانچه یکی از زوج یا زوجه بمیرند و نزدیکی هم
واقع نشده باشد تمامی مهرالمسمی به نفع زوجه مستقر می شود.
در تحریرالوسیله تصریح
شده است که:
«اگر یکی از زوجین قبل
از نزدیکی بمیرد اقوی آن است که همانند مورد طلاق، مهر ضعیف می گردد خصوصاً
موردی که زن فوت کرده باشد.»
3- ارتداد زوج:
اگر زوج قبل از وقوع نزدیکی مرتد شود و زوجه
باید بلافاصله از او جدا شود در این صورت تمامی مهر به نفع زوجه مستقر می شود ولی
اگر قبل از وقوع نزدیکی زوجه مرتد شود چیزی برای او نیست.
در قانون مدنی هرچند حکم دو مورد ا خیر به
صراحت بیان نشده است ولی ماده 1082 بیان می دارد که زن به مجرد عقد مالک تمامی مهر می گرد و ماده 1092 بیان می دارد که تنها طلاق قبل از نزدیکی باعث تضعیف
مهر می شود
همین حالا تماس بگیرید (مشاوره رایگان)
به مجرد انشاء عقد نکاح، زوجه مالک تمامی مهریه می باشد.
اگر مهریه، عین معین
باشد به مجرد تحقق نکاح، آن عین به مالکیت زن در می آید و او حق هرگونه انتفاع و
تصرف مالکانه همچون فروش و اجاره آن را خواهد داشت. اگر مهریه عین کلی باشد مانند
مقداری پول یا طلا به محض وقوع عقد شوهر موظف به ادای آن خواهد بود و زن می تواند
آنرا مطالبه کند. مگر اینکه مدت زمان خاص یا اقساطی جهت تأئیدیه آن منظور شده باشد.
قانون مدنی در ماده 1082 تصریح می نماید که زن به مجرد عقد مالک مهر
می گردد و این مالکیت زن نسبت به مهر را به صورت مطلق قرار داده است. یعنی زن می
تواند هرگونه تصرفی در آن نماید. این مالکیت نسبت به نصف مهر به مجرد عقد منجز و
نسبت به نصف دیگر تا قبل ازوقوع نزدیکی متزلزل است.
در تحریرالوسیله در این مورد اینچنین بیان شده است:
« و مالکیت تمام آن با وقوع نزدیکی مستقر می
شود.»
بنابراین اگر شوهر قبل از نزدیکی زن خود را
طلاق دهد و عین مهرمالکیت زن موجود باشد نصف مهر به شوهر برمی گردد. در غیر
اینصورت ملزم به دادن بدل آن از مثل یا قیمت آن خواهد شد و اگر هنوز مهر پرداخت
نشد، فقط نیمی از آن را استحقاق خواهد داشت
مشاوره تخصصی با وکیل طلاق و وکیل خانواده